Een samenvatting van het in maart verschenen artikel van ondergetekende en Theo Berkvens in het CFO Magazine
Terwijl directies overuren maken om hun bedrijf klaar voor de storm te maken zou men ten minste een deel van de tijd moeten besteden om zich ook voor te bereiden op de vele kansen die de komende tijd als gevolg van de kredietcrisis gaan ontstaan.
De kern van de zaak is dat we de Bankencrisis en de Recessie niet door elkaar moeten halen en dat de situatie in de VS fundamenteel verschilt van die in Europa. Op basis daarvan zijn strategische lijnen te trekken, hoe voorlopig ook.
De grote vraag die boven de kredietcrisis en de onvermijdelijke recessie hangt is: leidt dit tot een paradigmaverschuiving, een dramatische verandering in onze manier om te kijken naar de werkelijkheid, zoals we die ook begin jaren ’80 bij de laatste diepe economische crisis meemaakten? Toen was het Reagan, nu zal het naar verwachting Obama zijn, die de wereld in zijn inaugurele rede in januari kond zal doen van een nieuw tijdperk. In de directiekamers zal ook doordringen dat de wereld toch echt weer is veranderd. Wegwuiven van een paradigmaverandering is gevaarlijk. Een tsunami is niet tegen te houden en kun je beter ook niet negeren. Het gaat daarbij niet zozeer om de crisis zelf, die vereist de gebruikelijke maatregelen en is op enig moment wel weer overgewaaid. Het gaat om het aanpassingsproces dat nodig blijkt te zijn wanneer je de wereld door een andere bril gaat bekijken. De crisis is daarvoor de doorbraak.
Als we nu te maken hebben met een paradigmaverschuiving, dan is het te verwachten dat enkele zekerheden waarmee het bedrijfsleven is bestuurd sinds begin jaren ’80 overboord zullen worden gezet en andere aannames er voor in de plaats zullen komen. In discussies met mijn opdrachtgevers wordt er de laatste tijd veel over dit soort aannames gedebatteerd. Een paradigmaverschuiving voorspellen is een hachelijke zaak, maar het is aannemelijk dat het draait rond enkele fundamentele ingrediënten voor economisch succes: Kapitaal, stakeholderevenwicht, energie en mensen.
Van geld is er in overvloed naar geld is schaars
Kredieten zullen de komende jaren moeilijker te krijgen zijn. De implicatie is dat zwakke broeders in de bedrijfstak zullen omvallen. Wat is een gewenste financieringsstructuur? Wie zijn bereid ons te financieren en waarom? Welke kansen schept een harde consolidatie in de markt? Hoe betalen klanten ons wanneer ook zij minder makkelijk krediet krijgen?
Van werken voor Wall Street naar werken voor Main Street
Ondernemingen zullen minder geneigd zijn om ‘Wall Street’ tevreden te stellen boven alles. Want Wall Street zelf heeft zijn macht verloren. De implicatie is dat de onderneming meer haar eigen kompas zal moeten vinden en een nieuw ‘sociaal contract’ zal moeten aangaan met zijn stakeholders. Wat is de waarde die de onderneming voor zijn omgeving creëert? Welk evenwicht is er tussen de verschillende stakeholders? Wat is de invloed van de overheid om een ander evenwicht af te dwingen?
Van fossiele brandstoffen naar zon en wind
De economische crisis valt samen met een energie- en klimaatcrisis. Regeringen zullen naar verwachting grootscheepse energieinitiatieven afkondigen om de economie te stimuleren, CO2-emmissies te reduceren en de afhankelijkheid van olie te verminderen. Daarom is voor elke grote onderneming energiebeleid een issue. Wat is de impact er van op de onderneming, haar assets, haar processen en haar klanten?
Van babyboomers naar Gen X en Y
De Baby Boom generatie begint steeds meer haar invloedrijke posities af te staan aan de volgende generatie. Wat zijn de ideologische verschillen tussen deze generaties? Wat betekent dat voor HR beleid? Voor onze bestuursposities? Voor marketing? En vooral, hoe bieden we de Xers en Yers in onze onderneing en onder onze lanten een droom om voor te gáán?
Deze aannemelijke verschuivingen zijn op zich niet verrassend. Het nieuwe is dat ze door de cisis niet meer weg te wuiven zijn door ‘conservatieve’ bestuurders. Dat ze aantoonbaar tot succes zullen leiden bij de early adopters. En dat ze over enkele jaren tot norm zullen zijn verheven. Er is volop strategisch huiswerk te doen!
